Momlife, Persoonlijk

Nachtmerries en nachtangsten

In de blog die gisteren online kwam deelde ik het al kort: we hebben een peuter met nachtangsten danwel nachtmerries. Dat houdt heel concreet in dat hij soms middenin de nacht wakker schrikt – en soms wakker lijkt maar het niet is – en bijvoorbeeld denkt dat de krokodillen hem komen opeten.

Ik vind het maar stom. En zielig. En ik snap werkelijk niet waar die nachtangsten of -merries goed voor zijn. Ook weet ik niet hoe ik er wat aan kan doen. Dus daarom ben ik even in het onderwerp gedoken en heb een lijstje met tips en adviezen gebundeld. Voor iedere vader of moeder die die rotkrokodillen of ellendige monsters óók spuugzat is. En voor de kinderen die bang zijn, uiteraard.

Nachtmerrie of nachtangst?
Niet geheel onbelangrijk om te benoemen: er zit dus een verschil tussen nachtmerries en nachtangsten. Op basis van de informatie die ik er online over heb kunnen vinden, denk ik dat Ticho vaker nachtmerries heeft waardoor hij wakker schrikt en gaat huilen, maar we hebben ook al wel meegemaakt dat hij enorm slaapdronken heel bang voor god-mag-weten-wat was. Vaker nachtmerries dus, maar zeker zo nu en dan ook nachtangsten. Maar wat zijn de verschillen precies?
– Van een nachtmerrie worden kinderen wakker (en ze kunnen het zich nog herinneren), van een nachtangst worden kinderen niet wakker.
– Nachtmerries komen vaak pas later in de nacht voor, als je kindje in de REM-slaap zit. Nachtangsten gebeuren eerder, soms al een uur na bedtijd. Dit heeft te maken met de andere fase van slaap.
– Nachtmerries zijn vaak van korte duur, waarna het kind wakker wordt of goed wakker te maken is. Nachtangsten kunnen soms heel lang duren (maar hoeft niet!).
– Als je kind een nachtangst heeft, dan kun je hem of haar meestal niet goed troosten. Sterker nog, aanrakingen kunnen de boel alleen maar erger maken.
– Nachtangsten gaan vaak gepaard met zweetaanvallen, een verhoogde hartslag en woeste bewegingen.

Ontwikkeling nachtangsten
Eerst maar even naar onze eigen situatie. Ticho is nu bijna drie – nog minder dan een maandje – en sinds een paar weken is hij nogal in de ban van krokodillen die hem komen opeten. Hij ziet ze overal, ook als hij wakker is, en ik krijg hem niet aan zijn verstand gepeuterd dat krokodillen in Nederland alleen in de dierentuin leven. Het gebeurt met enige regelmaat dat hij ’s nachts ineens begint te huilen. Soms mompelt hij dan iets over krokodillen, soms zegt hij er niets over maar wil hij gewoon direct bij mij liggen. Vorige week gebeurde dat ook zo. Hij werd wakker, was overstuur en kroop naast mij. Toen hij daar eenmaal lag, begon hij na een half uurtje ofzo meteen weer wild om zich heen te slaan en onverstaanbaar te kreunen. Ik probeerde hem te troosten en veiligheid te bieden, maar er kwam geen enkele reactie. Ik dacht dat hij wakker was, maar dat was hij niet. Een nachtangst dus. Maar hoe komt hij daaraan? Nachtangsten ontstaan meestal vanaf dat kinderen ongeveer een jaar of drie zijn en je kindje kan hier best wel een paar jaar last van blijven houden. De oorzaak is een niet-soepele overgang van de lichte slaap naar de diepe slaap en een soort ‘kortsluiting’ die daardoor ontstaat. Nachtangsten kunnen erfelijk zijn, hebben te maken met niet-rijpe hersenen, kunnen aangewakkerd worden door vermoeidheid, stress en ingrijpende gebeurtenissen en tot slot hebben meer jongetjes dan meisjes last van nachtangsten.

En hoe komt hij er vanaf?
Allemaal leuk en aardig, al die achtergrondinformatie, maar eigenlijk wil ik gewoon weten hoe we die stomme nachtangsten kunnen stoppen. Want naast dat ikzelf nogal gehecht ben aan mijn nachtrust, is het in de eerste plaats vooral heel vervelend voor mijn kleine vriend (die er in de ochtend overigens meestal niets meer van weet). De tip die het meest genoemd wordt maar wat ik eigenlijk helemaal niet zie zitten, is het wakker maken van je kind voordat er een nachtangst optreedt. Omdat het meestal rond hetzelfde tijdstip gebeurt – bijvoorbeeld twee uur na het slapengaan – kun je hem of haar wekken en opnieuw laten slapen, zodat ze moeiteloos in de volgende cyclus belanden. Verder wordt het beperken van prikkels als oplossing genoemd, net als het hanteren van een vast slaapritueel en het voorkomen van een oververmoeide peuter/kleuter. Allemaal prima handvatten natuurlijk, maar geen rocket science. Ik trek daarom maar de conclusie dat nachtangsten niet makkelijk te voorkomen zijn en dat het er een beetje bij hoort.

Een geruststellende gedachte vind ik wel dat het kind er zelf niet enorme hinder van ondervindt. En dat kan ik beamen. Want waar Ticho na een nachtmerrie best wel overstuur is en niet gemakkelijk weer inslaapt, is hij gedurende een nachtangst niet eens wakker, laat staan dat hij het de volgende dag nog kan navertellen. De enige die daar eigenlijk écht last van heeft ben ik, want mijn moederhart kan zo’n bang kind niet aan en het is ook niet echt bevorderlijk voor mijn nachtrust natuurlijk.

Heeft jouw kindje vaak last van nachtmerries of nachtangsten? En heb je nog goede tips die je wilt delen?

Bedankt voor het lezen!

>> Wil je niets missen? Volg me dan op Instagram (@anoukzwager).

Dit vind je misschien ook wel leuk!

2 Comments

  1. Helpt het misschien om zelf “monsterspray” te maken (voor jullie dan krokodillenspray) met een lege spuitflacon (google maar op monsterspray) en de kamer van Ticho / onder zijn bed/in de kast/ onder de bank in te sprayen voor hij gaat slapen? Wellicht verlaagt het de angst.

  2. Die nachtangsten zijn ons ook niet onbekend. Onze jongste heeft er tot zijn 10e last van gehad. Voordat ik wist wat het was maakte ik hem altijd wakker, wat heel moeilijk ging. Heel stom van mij achteraf gezien want hij werd er heel angstig van en durfde niet meer te gaan slapen. Toen ik wist wat het was (helaas heeft dat even geduurd) heb ik hem niet meer wakker gemaakt. En inderdaad wist hij niet meer dat hij een nachtangst had gehad. Ik beschermde hem wel zodat hij zich niet kon bezeren want hij was dan zo sterk en wild dat hij dwars door een deur kon lopen. De arts die mij vertelde dat het nachtangst was vertelde dat het ook komt door de groei van de hersenen. Ik ben toen actief bezig geweest om hem, iedere avond anderhalf uur na het slapen gaan (want dat was het moment dat het gebeurde), heel zachtjes, licht wakker te maken. Het leek wel of hij inderdaad vloeiender de volgende slaapfase in ging. Vermoeidheid en grieperig zijn waren ook triggers en deze ben ik toen zoveel mogelijk gaan voorkomen. Sterkte ermee! Voor ons moeders blijft het lastig om dat aan te moeten zien

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *