Momlife, Persoonlijk

De ernst van slecht slapen

Twee weken geleden kreeg ik een artikel uit het NRC onder mijn neus geschoven. ‘Nooit meer slapen’ was de titel en op de bijbehorende foto zag je een extreem vermoeid gezin. Je begrijpt: mijn interesse was meteen gewekt.

Want voor mij staat het krijgen van kinderen gelijk aan het inleveren van slaap. Natuurlijk weten we allemaal dat het niet hóeft, dat er ook exemplaren zijn die door- en uitslapen, maar over het algemeen zijn dat soort baby’s schaars. De feiten liegen er wat dat betreft ook niet om. Het schijnt dat ouders na de geboorte van hun kind ruim veertig dagen aan slaap missen en dat maar liefst vier op de tien ouders een ernstig slaapgebrek heeft.

Laat ik vooropstellen dat onze kinderen niet de meest briljante slapers van het Westelijk halfrond zijn, maar het is ook niet dusdanig ernstig dat we een weekje slaappoli overwegen. Ze slapen prima, over het algemeen. Soms worden ze één keer wakker, soms drie keer, soms lopen we een hele nacht op en soms slapen we negen uur aan één stuk (al ren ik ’s ochtends wel meteen naar de kinderkamers als dit gebeurt, want dan denk ik meteen dat ze gestopt zijn met ademen). We weten op voorhand nooit hoe onze nacht eruit gaat zien maar we weten gelukkig wél dat de tijden van barre slaap niet lang duren.

De intense vermoeidheid
Zo afschuwelijk vermoeid dat je helemaal niet meer fatsoenlijk kunt functioneren, godzijdank is dat me bespaard gebleven. Want ondanks dat ik vaker dan ik zou willen wakker wordt met wallen van hier tot Mars en ik met enige regelmaat een heerlijk potje klaag over die ellendige nachten, ben ik me er wel van bewust dat wij het zo zwaar niet hebben. Er zijn namelijk ouders met jonge kinderen die jarenlang nacht in nacht uit slecht slapen. Ouders die ieder uur van de klok zien. Die urenlang met een jankend kind op de arm rondhobbelen. Die continu hun borst tevoorschijn toveren om de stilte te bewaren. Voor wie slapen een soort magisch iets geworden is.

Het hoort erbij
Als je het hebt over een gebrek aan nachtrust, dan wordt bijna altijd meteen de dat-hoort-erbij-kaart gespeeld. De afgelopen jaren heb ik het ik weet niet hoevaak gehoord en het gaf me altijd weer het gevoel dat ik niet moest zeuren, dat ik door deze fase moest, dat iedereen zich zo voelde zoals ik me voelde. Maar ja, het hoort er dan wel bij, dat betekent natuurlijk niet automatisch dat het leuk is. Het betekent ook niet automatisch dat je er daarom geen hinder van kunt ondervinden. Want geloof me, van een gebrek aan slaap wordt echt helemaal niemand een leuker mens. Ik vind dan ook dat we maar eens moeten stoppen met roepen ‘het hoort erbij’. In my opinion dragen die drie woorden namelijk helemaal niets bij aan de kern van het probleem en bovendien wordt het daardoor echt niet leuker ofzo. Ja, slaap inleveren is bijna altijd een gevolg van het krijgen van kinderen maar een ‘he getver wat kut, doe vandaag rustig aan, ga vanavond op tijd naar bed en als ik je ergens mee kan helpen, laat het me dan weten’ zou echt veel fijner zijn.

De effecten
De gevolgen van een ernstig gebrek aan slaap zijn niet mals te noemen. Het maakt je huid ouder, je kunt er depressief van worden, je libido verdwijnt, je concentratievermogen neemt af, je gaat meer fouten maken, je kunt je slechter focussen, slaapgebrek kan leiden tot gewichtstoename, je korte termijn geheugen werkt minder goed, je hebt een hoger risico op hart- en vaatziekten en ga zo maar door. Het is allemaal niet niks. En dat zijn dan nog de gevolgen die betrekking hebben op je eigen lichaam en geest. Vergeet niet dat een slaaptekort ook leidt tot het verlies van banen, het opgeven van huwelijken (het is ook één van de redenen dat onze derde kinderwens in de koelkast staan: ik denk niet dat ons huwelijk het overleeft als we nog een keer jarenlang gebroken nachten moeten doorstaan) en het verliezen van vriendschappen. Want zoals ik net al zei: niemand wordt een gezelliger mens van niet slapen.

De NRC-verhalen
Wat mij het meeste opviel aan de reportage in het NRC, is het feit dat het zo enorm lastig was om geschikte gezinnen te vinden die zich wilden laten portretteren. Er heerst dus blijkbaar toch nog een soort van taboe op slechtslapende kinderen. “Ik ben bang dat mijn werkgever het ziet en denkt dat ik niet normaal kan functioneren”, was één van de opgevoerde redenen. Ging me aan het hart wel, omdat ik denk dat je dit soort dingen juist met je werkgever bespreekbaar moet maken. Dan kan er rekening mee gehouden worden. Ook de angst voor meningen vanuit de omgeving vond ik bijzonder. Mensen zijn bang dat anderen denken dat ze hun kinderen niet kunnen opvoeden, dat de fout bij henzelf ligt, dat zij zelf het boetekleed wel kunnen aantrekken want tja, zij hebben hun kind gewoonweg niet leren doorslapen. Ze zijn bang voor goedbedoelde maar ongevraagde adviezen en stoppen dit (grote) probleem dus liever in de doofpot. En in my honest opinion is dat wat we juist niet moeten doen als het op slecht slapende kinderen aankomt. Want ondanks dat die van mij echt geen extreme nachtmonsters zijn, slaap ik vaker kut dan goed. En iedereen weet dat. Zodat ze weet ik veel, het gewoon weten. Ik wil er helemaal geen taboe op, ik wil dat we het elkaar vertellen en elkaar begrijpen.

Dus, mede-nachtouder, andere vader of moeder die ’s ochtends al niet meer weet hoe ze de avond moeten gaan halen, jij met je eeuwige slaapgebrek en je permanente staat van slapeloosheid: je bent niet de enige. Echt niet. Vier op de tien, maar stiekem denk ik nog wel meer. En ja, je moet volhouden en ja, het gaat over, maar als je er middenin zit dan is het gewoon kut. Ik voel je!

PS. Wil je artikeltje in het NRC lezen dan kun je dat HIER doen.

Bedankt voor het lezen!

>> Wil je niets missen? Volg me dan op Instagram (@anoukzwager).

Dit vind je misschien ook wel leuk!

1 Comment

  1. Ik word een beetje emotioneel van je stuk en het artikel. Zo herkenbaar en als ik dan zie dat de kinderen uit het artikel ouder zijn geeft dat ook niet echt hoop. Hier 1 jr en komt nog iedere nacht voor een voeding. Gelukkig slaapt de oudste inmiddels goed. Breekt wel op zo’n lange tijd geen enkele nacht doorslapen…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *