Momlife, Zwangerschap

De regels omtrent (zwangerschaps)verlof…

Zodra ik dat tweede streepje op de test zag verschijnen, dacht ik bijna meteen: HOE CHILL, STRAKS VIER MAANDEN VAKANTIE. En dan bedoelde uiteraard mijn naderende verlof. 

Want als je in Nederland als vrouw in verwachting bent, dan heb je recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. De niet-zwangere partner heeft recht op partnerverlof en in geval van adoptie of pleegzorg kun je daar ook speciaal (betaald) verlof voor krijgen. Jullie weten ongetwijfeld allemaal dat ik duizend-en-één opmerkingen heb als het op ons Nederlandse verlofsysteem aankomt, maar daar ga ik het vandaag niet (helemaal) over hebben. Het leek me gewoon nuttig om al die verlofsoorten eens op een rij te knallen.

Zwangerschapsverlof
Dit is het verlof voordat je daadwerkelijk gaat bevallen. In principe kun je vanaf zes weken voor de uitgerekende datum met zwangerschapsverlof. Werk je nog even door? Dan mag dat maximaal twee weken – en dus stop je vier weken van tevoren – en de weken die je spaart, die tel je na de bevalling op bij je bevallingsverlof. Dus stel jij gaat met 36 weken met verlof, dan heb je achteraf twee weken extra verlof. Ben je in verwachting van een tweeling of meerling? Dan gelden er andere regels. Die kun je HIER checken.

Bevallingsverlof
De weken die je ‘vrij’ bent na je bevalling, die noemen we bevallingsverlof. Bevallingsverlof duurt minimaal tien weken, maar zoals ik net al uitlegde kunnen dat er ook twaalf worden als je vóór de bevalling hebt doorgewerkt tot 36 weken zwangerschap. Simpel gezegd: zwangerschapsverlof en bevallingsverlof samen duren altijd minimaal 16 weken. Minimaal ja, want als je later dan de uitgerekende datum bevalt, dan krijg je die dagen dat je ‘over tijd’ bent geweest er bij je bevallingsverlof bij. Voorbeeld: ik ging bij Ticho met verlof toen ik 34 weken zwanger was. Dat betekende dus dat ik na de bevalling nog tien weken bevallingsverlof zou hebben (ik kreeg immers geen twee weken extra omdat ik twee weken langer had doorgewerkt). Meneertje kwam echter een week te laat en dus gingen die tien weken bevallingsverlof ook een week later in. Ik hoefde dus niet de eerste week van januari weer te werken, maar de tweede week. Mocht je nou vragen hebben over dit soort regelingen, dan kun je daar alles over lezen op de website van de Rijksoverheid (KLIK), je vraag stellen aan de vakbond of gewoon eens kletsen met de P&O’er op jouw werk.

Beide vormen van verlof ‘vraag je aan’ bij je werkgever. Dit moet uiterlijk drie weken voordat je met verlof gaat gebeuren. Ik zou je aanraden om dit gewoon meteen te doen zodra je je zwangerschapsverklaring hebt (die krijg je van je verloskundige).

Partnerverlof
Och wat was (en stiekem is) dit vreselijk armoedig geregeld in ons land. Na de geboorte van Ticho en Tess moest hun vader na twee dagen gewoon weer aan het werk. Als je daar eens goed over nadenkt dan is dat de absurd voor woorden. Inmiddels is het partnerverlof (of vaderschapsverlof of geboorteverlof, hoe je het ook wilt noemen) uitgebreid naar eenmaal het aantal werkuren per week. Dat komt dus neer op een volledige week vrij. Deze vorm van verlof moet honderd procent worden doorbetaald. En er is meer goed nieuws: vanaf 1 juli 2020 komen daar nog extra weken bij. Vanaf die datum kunnen partners namelijk vijf aanvullende weken partnerverlof opnemen. Dit wordt dan voor zeventig procent doorbetaald (en daar zit wel een maximum aan). Het is een stap in de goede richting. Laten we het daar maar op houden. Wil je er meer over weten? HIER moet je wezen.

Ziekteverlof
Deze hoort misschien niet helemaal thuis in dit rijtje, maar ik wil ‘m toch graag meenemen. Want tijdens mijn zwangerschappen was ik – zoals jullie zeer waarschijnlijk wel weten – zo ziek als een hond. Dusdanig ziek, dat honderd procent werken geen optie was. Gewoon niet. Dat vond ik heel vervelend voor mijn werkgever en mijn collega’s, maar het was vooral een crime voor mijzelf. Ik had zo idioot veel zorgen om de baby in mijn buik, ik reed met een kotsemmer – vol met kots, ja – op de bijrijdersstoel naar mijn werk en had altijd keelpijn en spierpijn van het overmatig overgeven. Achteraf gezien denk ik weleens dat ik veel te streng voor mezelf geweest ben, maar op dat moment voelde ik me zo enorm bezwaard om de ziektewet in te gaan (wat uiteindelijk dus wel gebeurde). Terwijl dat nergens voor nodig is. Kijk, natuurlijk is het een gedoe voor je werkgever, maar ja, als ‘ie niet op dit soort gedoe zit te wachten dan had ‘ie geen werkgever moeten worden. Een werkgever is daar gewoon voor verzekerd en als je ziek bent als gevolg van je zwangerschap dan krijgt je werkgever daar gewoon honderd procent vergoeding voor (en jij dus honderd procent van je salaris, óók als in je arbeidsovereenkomst afgesproken staat dat je bij ziekte bijvoorbeeld slechts zeventig procent krijgt doorbetaald).

Adoptie- of pleegzorgverlof
Ook als je niet zelf een baby hebt geworpen kun je natuurlijk ouders worden. Bijvoorbeeld door een kindje te adopteren of als pleegouder op te treden. In dat geval heb je recht op zes weken (betaald) verlof. Dat was tot begin van dit jaar nog vier weken, maar gelukkig is dat ietsje omhoog bijgesteld. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik het nog steeds idioot weinig vind hoor. Want hoewel het zwangerschaps- en bevallingsverlof ook bedoeld is om de gezondheid van moeder en baby te waarborgen, is het ook gewoon een noodzakelijke periode om te wennen aan je nieuwe gezinssamenstelling. En persoonlijk had ik die weken heel erg nodig. Niet voor het herstel van mijn lijf ofzo, maar gewoon, mijn draai vinden. En je kan mij niet wijsmaken dat dit in het geval van adoptie of pleegzorg makkelijker is. Misschien zelfs wel moeilijker. Dus ik vind dat dit uitgebreid moet worden. Gewoon gelijk aan vrouwen die een biologisch kind op de wereld zetten. Goed, wil je meer weten over deze vormen van verlof, hoe dat zit met vakantiedagen opbouwen, pensioen etc: HIER moet je zijn.

Oke, bovenstaande verlofsoorten zijn allemaal hartstikke waterdicht en concreet opgenomen in de wet. Geen discussie over mogelijk, hier heb je gewoon recht op. Maar zoals iedereen met kind kan beamen, zou het best wel fijn zijn als de volgende vormen van verlof ook wat meer duidelijkheid en zekerheid voor moeders (of vaders, uiteraard) zou bieden:

Calamiteitenverlof en zorgverlof
Al eerder schreef ik hier een uitgebreide blogpost over dus ik ga niet nogmaals enorm in details treden (mocht je er meer over willen weten kun je dat allemaal HIER terugvinden). Wat ik er alleen over wil zeggen is dat deze vormen van verlof toch een beetje een grijs gebied zijn. En dat is jammer. Want eigenlijk zou helemaal niemand zich rot of schuldig moeten voelen op het moment dat er – bijvoorbeeld – een ziek kind thuis is. Dat is nou eenmaal wat er kan gebeuren als je kinderen krijgt. En vroeg of laat krijgt bijna iedereen daarmee te maken. Het zou ontzettend fijn zijn en duizend kopzorgen schelen als werkgever hier enigszins flexibel mee zouden omspringen.
Kijk, natuurlijk snap ik hartstikke helemaal dat het bloedirritant is als iemand continu afwezig is in verband met een ziek kind – ik bedoel, da’s in principe niet het probleem van een werkgever – maar het is ook bloedirritant als je de zorg en verantwoordelijkheid hebt over een kind dat ziek is – dan breekt je moederhart sowieso al – en je ondertussen geen vrij krijgt, een vrije dag moet inleveren of het je zelfs salaris kost. Voor iets als zorgen voor zieke kinderen. Hoe ik dit oplos? Het is in 2,5 jaar moederschap nog maar één keer gebeurd dat ik Ticho te ziek vond voor het KDV en voor een dag bij oma, dus bleef ik thuis. Mijn werkgever was wat betreft dit soort regelingen echt een topper (duh, vakbond) dus werd alles perfect voor me geregeld. De overige honderdvierentachtig keer dat er snotneuzen waren of onverklaarbare koortsaanvallen, kon er altijd een oma of tante bijspringen en werd het op die manier gefikst. Uiteraard probeer ik er alles aan te doen om mijn werk niet onder het ouderschap te laten lijden, maar tja, soms is het gewoon niet anders.

Goed, dit was mijn spreekbeurt. Zijn er nog vragen?

Bedankt voor het lezen!


Wil je niets missen? Volg me dan op Instagram (@anoukzwager). Vind ik leuk!

Dit vind je misschien ook wel leuk!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *