Persoonlijk

Fast fashion: mijn gedrag onder de loep

Het is iets waar ik tot voor kort nooit bij stilstond, maar inmiddels merk ik dat ik me er steeds bewuster van word: mijn koopgedrag en het effect daarvan op onder andere mens en milieu.

Jarenlang sloot ik mijn ogen voor oneerlijk geproduceerde kleding. Ik dacht simpelweg niet na over de omstandigheden waarin het gemaakt werd, kon me niets voorstellen van fabrieken in Bangladesh waar jonge meisjes dagenlang voor een hongerloontje achter de naaimachines zitten en of het materiaal nou wel of niet biologisch was, dat zou me echt een zorg zijn. Mijn kledingkast moest veel en vol, de rest was niet per se heel belangrijk.

Eerlijk voor mens
Inmiddels is dat best een beetje anders. Zo heb ik vorige week mijn kledingkast volledig uitgemest, twee vuilniszakken en een verhuisdoos vol spullen weggegooid en mezelf voorgenomen om wat kritischer te worden en beter te letten op (onder andere) het productieproces van alles wat in mijn (digitale) winkelmandje verdwijnt. Want laten we even heel eerlijk zijn: een winterjas voor vier tientjes is heel relaxed, zeker als ‘ie er ook nog een beetje knap uitziet en warm aanvoelt, maar die erbarmelijke omstandigheden waarin de betreffende jas gemaakt is, vallen allesbehalve onder de noemer relaxed. Jonge meisjes die per maand nog geen vijftig euro verdienen met minstens twaalf uur per dag werken: ik wil het niet meer aanmoedigen. Bovendien werken ze niet alleen abnormaal veel uur voor abnormaal weinig loon, maar zijn de omstandigheden ook verre van veilig. Fabrieken die te smerig voor woorden zijn, die op instorten staan (kennen we de ramp met het instorten van Rana Plaza nog?) en waar op geen enkele manier rekening wordt gehouden met algemene veiligheid, bijvoorbeeld qua machines en hygiëne.

Fast fashion
Want het aanmoedigen en stimuleren, dat is wat we doen met ‘fast fashion’. De grote ketens zoals Zara, H&M en Primark wisselen dusdanig snel van collectie, dat de werkdruk in de fabrieken niet te doen hoog is. Is de ene lading kleding naar de winkels, liggen er al tien nieuwe stapels klaar. Doorwerken, opschieten, zoveel mogelijk maken in zo weinig mogelijk tijd. Dat werk. Omdat wij hier als een stelletje kippen zonder kop door de rekken in de winkels struinen en bij alles denken: ah, voor dit geld kun je het gewoon niet laten liggen. Maar newsflash: dat kun je dus wél. Sterker nog, je zou het eens moeten doen. En dat geldt óók voor mij.

Eerlijk voor milieu en dier
En als we het dan toch hebben over eerlijke kleding, dan kunnen we milieu en dier niet achterwege laten. Het is misschien iets abstracter dan ‘eerlijk voor mensen’, maar geloof me: het is mínstens zo belangrijk. Ik weet nog dat ik voor het eerst stilstond bij het effect van mijn shopgedrag op de natuur, toen ik op Facebook een filmpje zag van een konijn dat luid schreeuwend kaalgeplukt werd. Angorawol, verwerkt in allerlei kledingstukken die in mijn kast hingen. Ik vond het afschuwelijk om te zien en heb sindsdien nooit meer iets met angorawol gekocht. Maar de impact op dier en milieu is groter dan enkel die konijntjes. Want wist je dat er duizenden liters water nodig zijn om een t-shirt te produceren? En dat jaarlijks tientallen tonnen aan kledingafval verwerkt moet worden?

Eerlijk voor mijn portemonnee
“When you have to buy stuff to store stuff, you might have too much stuff.” Voor hoeveel van ons is dit een enorm treffende uitspraak? Voor mij in ieder geval wel. En ik denk dat hier voor mij de winst ‘m vooral in zit. Want ja, slow fashion is duurder dan fast fashion, maar het is dan ook de bedoeling dat je niet zo achterlijk veel meer aanschaft, maar alleen items die je echt nodig hebt. Die je lang gaat gebruiken. Die mooi blijven. Die niet over drie weken alweer uit de mode zijn. En geloof me, aan het einde van de rit shop je dus veel minder en gaat het je uiteindelijk geld opleveren. Een zogenaamde capsule wardrobe zie ik nog niet zo zitten – sorry, dat is gewoon nog iets te hoog gegrepen voor deze beginner – maar een capsule wardrobe light, mag dat ook?

Kinderkleding
Natúúrlijk zijn er duizend-en-één plekjes waar je eerlijke kinderkleding kunt scoren, maar feit is wel dat dat vaak een stuk prijziger is dan het spul dat je in de welbekende winkels koopt. En als het nou een investering zou zijn – zoals dat bij kleding voor mezelf dus wel het geval is – dan is dat natuurlijk prima, maar die koters groeien om de twee maanden uit alles wat ik voor ze koop. En dan wordt het wel een hele dure aangelegenheid, al zeg ik het zelf. De gulden middenweg, die moet ik zien te vinden. Shoppen uit duurzame collecties van ZARA en H&M – want die hebben ze wel, al is ook daar echt nog wel het één en ander mis mee -, tweedehands kleding én zo nu en dan eens een eerlijk kledingstuk.

Nooit meer naar de H&M of ZARA?
Ik ga mijn best doen, maar ben absoluut niet roomser dan de Paus. Zo nu en dan zie ik iets wat ik écht heel erg leuk vind en dan blijkt dat van een kledingmerk te zijn dat duurzaamheid (op alle vlakken) niet zo hoog in het vaandel heeft staan. Van H&M en ZARA weet ik duizend procent zeker dat ik het kan overslaan en dat ga ik ook absoluut doen, maar dat bijvoorbeeld kleding van Esprit, Tommy Hilfiger of Tom Tailor helemaal niet zo eerlijk is als dat ik had verwacht, dat wordt wel een uitdaging. Toch geloof ik echt dat ik mijn weg hierin zal vinden. Als ik dan toch zonodig een item van een niet-duurzaam kledingmerk wil, dan ga ik voortaan eerst eens op Marktplaats of bij de Kringloop kijken. Want over duurzaam gesproken…

“We helpen ze aan werk
Het is een veel gehoord excuus om fast fashion te blijven shoppen: we helpen die arme mensen in Bangladesh aan een baan en als we stoppen met shoppen dan hebben ze helemaal geen inkomen meer. Fout. Fout fout fout. Want je kunt die mensen in Bangladesh best kleding laten maken, maar dan wél voor een eerlijk loon en in een veilige omgeving. Het effect daarvan is dat de prijs van de producten omhoog moet. Het is natuurlijk niet zo zwart wit en er zijn nog duizend stappen te zetten voordat we zo ver zijn, maar we moeten ergens beginnen nietwaar?

Ik zou zeggen: verdiep je eens in het onderwerp. Ga samen met mij deze uitdaging aan. Stop met het kopen om het kopen. Wees kritisch op je eigen shopgedrag. Vermijd fast fashion en investeer!

Bedankt voor het lezen!


Wil je niets missen? Volg me dan op Instagram (@anoukzwager). Vind ik leuk!

Dit vind je misschien ook wel leuk!

4 Comments

  1. Wat een goed onderwerp. Voor mij echt een eyeopener!

  2. Enorm interessant en iets waar ik me echt meer in moet verdiepen, al is het maar voor mijn eigen kleding. Knap deze beslissing!

  3. Ik dacht hier dus ook nooit zo over na. Maar sinds een tijdje verdiep ik me er goed in en ben ik heel wat wijzer geworden. Mijn doel is om in ieder geval voor mezelf alleen nog eerlijke fashion te kopen. Ik hou van basics, dus dat lukt prima. Slaag goed bij Miss Green. Voor de kinderen vind ik het een stuk lastiger, maar ik doe mijn best…

  4. Toevallig had ik het van het weekend hier met erik over toen ik een shirtje van de zara voor 3.95 zag. Vervolgens op onderzoek en dan kom je inderdaad merken tegen die slechter zijn dan je dacht. Dus lastig om te kijken waar je begint!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *